Những lý do đằng sau việc người Nhật không nhường ghế cho người già và phụ nữ

Chúng ta vẫn luôn có ấn tượng với hình ảnh một nước Nhật lịch sự với truyền thống tôn sư trọng đạo. Thế nhưng không ít người tự hỏi tại sao người trẻ nước này lại không nhường ghế cho người già trên các phương tiện công cộng?

Một dân tộc luôn đặt văn hóa ứng xử lên hàng đầu

Mỗi một đất nước, một vùng miền lại có văn hoá và cách ứng xử trong cuộc sống thường ngày khác nhau. Văn hoá ứng xử không chỉ thể hiện ý thức của mỗi con người mà còn là đại diện nền văn minh, văn hoá của từng dân tộc.

Cúi chào là một tác phong đặc trưng và không thể thiếu trong văn hóa ứng xử của người Nhật.

Trong quá trình phát triển, văn hoá ứng xử ở nơi công cộng của người Nhật cũng có những nét đổi mới, tiếp thu cái mới từ phương Tây, nhưng vẫn duy trì bản sắc và tinh thần vốn có từ thời xa xưa.

Xã hội Nhật Bản hiện đại có một nền tảng quan trọng là chủ nghĩa cá nhân. Vì vậy trong cuộc sống điều tối kị là làm ảnh hưởng và xâm phạm đời tư của người khác. Bạn có thể làm gì tùy ý trong không gian riêng tự do nhưng ở nơi công cộng phải tôn trọng những qui tắc đã có. Một trong những quy tắc ứng xử đầu tiên cần phải học khi đến Nhật là giữ trật tự. Người Nhật rất ít khi tỏ thái độ nhưng nếu bạn gây ồn họ sẵn sàng nhắc nhở, thậm chí nối nóng. Điều này được cho là xuất phát từ việc Nhật Bản đất chật người đông, việc va chạm hàng ngày khó tránh khỏi nên họ luôn luôn chú ý cách cư xử của bản thân để tránh ảnh hưởng đến người xung quanh. Bên cạnh đó, còn vô vàn những quy tắc ứng xử khắt khe khác khiến cả thế giới khâm phục người Nhật vì độ lịch sự của mình như luôn đúng giờ, đứng thành 1 hàng khi đi thang cuốn, không cười đùa nói chuyện điện thoại trên phương tiện công cộng…

Nhiều người già ở Nhật Bản không thích bị nhường ghế trên phương tiện giao thông công cộng

Chúng ta luôn ấn tượng với những nghi lễ mang đậm tính tôn trọng của người Nhật. Tuy vậy, trên các phương tiện giao thông công cộng như tàu cao tốc hoặc xe buýt, bạn cũng sẽ không khó để thấy những người trẻ ngồi trên ghế trong khi có một số người già đứng. Điều này sẽ dẫn bạn đến nghi ngờ tại sao những người tôn trọng và lịch sự ấy lại không nhường ghế của họ cho những người lớn tuổi hơn?

Ở hầu hết các quốc gia, sự tôn trọng và ưu tiên dành cho người cao tuổi là dấu hiệu cho việc đối nhân xử thế tốt của giới trẻ. Tuy nhiên, khi trò chuyện với người già ở Nhật, bạn sẽ nhận ra đó không chỉ dừng lại ở phép lịch sự mà còn ở cách xử lí những kĩ năng xã hội.

Một người già giải thích rằng bất cứ khi nào bà lên xe và ai đó mời bà ngồi, bà sẽ nghĩ là: “Tôi đã già đến mức phải cần một chàng trai trẻ ưu tiên chỗ ngồi cho mình rồi sao? Điều này ám chỉ việc tôi đang già đi!”.

Ngoài ra, bà còn chắc chắn rằng có rất nhiều người khác cũng có suy nghĩ giống mình.Nhiều người đã từng vô cùng lúng túng khi chủ động nhường ghế cho một người người già và các cháu của bà trên xe buýt. Kết quả là, dù bà ấy có nói lời cảm ơn với họ nhiều thế nào đi chăng nữa, bà ấy vẫn nhất quyết không ngồi.

Gần đây, một người Nhật từng chia sẻ: “Ngay cả khi bạn có thiện chí nhường chỗ ngồi của mình, điều đó không có nghĩa là người khác phải chấp nhận lời đề nghị của bạn”. Có một số người sợ rằng họ sẽ gây ra cho bạn “sự bất tiện hoặc rắc rối” hay đơn giản là “không muốn nhận sự thương hại của bạn“. Thực tế, Nhật Bản là một đất nước có dân số người cao tuổi ngày càng tăng nên quan điểm của họ cho sự ưu tiên đối với “người cao tuổi” sẽ khác với hầu hết các nước châu Á trong khu vực.

Với những người Nhật không muốn bị coi là “già” hay “gây rắc rối cho người khác”, nếu như bạn khăng khăng nhường ghế cho họ thì điều tốt nhất để làm là bạn hãy giả vờ rằng bạn chuẩn bị xuống xe buýt ở trạm dừng kế tiếp. Chỉ cần đứng lên và đi về phía lối ra xe buýt hoặc đến một cabin khác (nếu bạn đang ở trên tàu). Hoặc chỉ cần đứng lên và rời khỏi chỗ, nếu mọi người thấy chỗ đó trống và họ sẵn sàng ngồi xuống.

Người Nhật cũng không có thói quen nhường chỗ cho phụ nữ

Ngoài việc không nhường chỗ cho người già, việc người Nhật còn không có thói quen nhường chỗ cho phụ nữ.

Người Nhật có lòng tự trọng và ý thức rất cao. Mỗi toa tàu đều được thiết kế có dãy ghế ưu tiên (gọi là yusenseki) cho người già, người tàn tật và phụ nữ mang thai. Hành động ngồi vào dãy ghế này cũng giống việc tự nhận mình là người không lành lặn. Lòng tự trọng của họ không cho phép điều đó.

Người Nhật rất coi trọng sự bình đẳng. Ai lên tàu trước, người đó sẽ có ghế ngồi. Lòng tự trọng và phép lịch sự của họ không cho phép nhường nhịn, hay đòi quyền lợi từ ai, đặc biệt như đã nói ở trên, có được chỗ ngồi trên tàu điện ở Nhật giống như chiến thắng một cuộc chiến.

Ai cũng hiểu được công sức để có được chỗ ngồi và người Nhật không muốn nhận những thứ họ không nỗ lực đạt được.

Thêm một lý do nữa, người Nhật không nhường chỗ trên tàu đơn giản vì họ không để ý xung quanh. Bản thân văn hoá Nhật rất tôn trọng riêng tư. Do đó, họ chẳng hề biết xung quanh có người già, người tàn tật hay phụ nữ mang thai hay không.

Hơn nữa, cũng giống như các quốc gia khác, người Nhật cũng luôn dùng điện thoại để nhắn tin, lướt web, nghe nhạc khi trên tàu, khiến họ không để tâm.

You might also like